Torasik Çıkış Sendromu (Thoracic Outlet Syndrome) Nedir?

Torasik Çıkış Sendromunu Anlamak

Torasik çıkışı (göğüs kafesi çıkışı) veya bu sendromu daha önce duymamış olabilirsiniz ancak burası farkında olunması gereken önemli bir bölgedir. Torasik çıkış, kola ve parmaklara kadar giden sinirleri ve kan akışını sağlayan damarları içerir. Bu bölgedeki işlev bozuklukları, parmaklara kadar inen çeşitli ağrılara veya hislere yol açabilir, bu da teşhisi biraz karmaşıklaştırır. Örneğin, ağrı hissettiğiniz el veya koldan mı kaynaklanıyor, yoksa boynunuza yakın bir yerden (torasik çıkıştan) mi geliyor?

Torasik Çıkış Nedir ve Nerededir?

Torasik çıkış, boynunuzun yan tarafında bulunan bir boşluktur. Buradan brakiyal pleksus (kolu besleyen sinir demeti), subklavyen arter (köprücük altı atardamarı) ve subklavyen ven (köprücük altı toplardamarı); ön ve orta skalen kasları arasından geçer ve ardından köprücük kemiği (klavikula) ile birinci kaburga arasından aşağı iner.

Bu yapılar oradan pektoralis minör kasının ve korokoid çıkıntının (kürek kemiğinin ön tarafındaki kemik çıkıntısı) altından geçer.

Torasik Çıkış Sendromu (TOS) Nedir?

Torasik çıkış sendromu, torasik çıkış boşluklarından geçen sinirlerin, atardamarların ve/veya toplardamarların sıkışması sonucu oluşan bir rahatsızlıktır.

• Belirtiler: Genellikle baş, boyun, omuz, kol ve/veya göğüste hissedilen ağrıyı içerir. Ağrının yeri genellikle C5 ve T1 arasındaki hangi sinir köklerinin sıkıştığıyla ilişkilidir. Diğer belirtiler arasında uyuşma, karıncalanma (özellikle parmaklarda) ve kas güçsüzlüğü yer alabilir.

• Benzer Durumlar: Bu belirtiler, karpal tünel sendromu gibi diğer rahatsızlıklarla örtüşebilir.

TOS'un Üç Alt Tipi

1. Nörojenik (Sinirsel): En yaygın tiptir. Brakiyal pleksus sinir köklerinin (C5–T1) sıkışması anlamına gelir.

2. Venöz (Toplardamar): Subklavyen venin sıkışmasıyla oluşur.

3. Arteriyel (Atardamar): Subklavyen arterin sıkışmasıyla oluşur.

Vakaların büyük çoğunluğu nörojenik tiptedir. Sıkışma genellikle vücudun tek tarafında olur ama her iki tarafta da görülebilir.

Sıkışmaya Ne Sebep Olur?

• Kemikler veya Kaslar: Skalenler, pektoralis minör gibi kaslar veya kemik yapılar sıkışmaya neden olabilir.

• Genetik: Servikal kaburga (fazladan bir kaburga) ile doğmak veya birinci kaburganın konumu gibi genetik faktörler.

• Travma: Araba kazası veya düşme gibi olaylar.

• Tekrarlayan Hareketler: İş, spor veya diğer aktivitelerdeki tekrarlayan eylemler.

• Tümörler: Nadiren iyi veya kötü huylu tümörler.

Nasıl Teşhis Edilir?

Nedenlerin ve belirtilerin karmaşıklığı nedeniyle genellikle şunların bir kombinasyonu ile teşhis edilir:

• Kapsamlı kişisel geçmiş (iş, hobiler, sakatlıklar).

• Fiziksel muayene.

• Radyografik görüntüleme.

• Donuk omuz, rotator manşet sorunları veya karpal tünel sendromu gibi benzer belirtilere sahip diğer rahatsızlıklardan ayırt edilmesi zordur.

Tedaviler

Tedavi hastanın durumuna (hangi yapının sıkıştığına ve nedenine) göre değişir:

• İlaçlarla ağrı yönetimi (anti-enflamatuarlar vb.).

• Aktivitelerin değiştirilmesi (iş veya spordaki tekrarlayan hareketler).

• Duruş (postür) alışkanlıklarının değiştirilmesi.

• Fizik tedavi ve rehabilitasyon.

• Akupunktur.

• Cerrahi (Ameliyat).

Torasik Çıkış Sendromu ve Yoga

Yoga pratiğinizin bu sendroma katkıda bulunması mümkündür, ancak teşhis konulduysa, buna katkıda bulunan başka duruş bozukluklarının olması (örneğin bilgisayar başında çok zaman geçirmek) daha olasıdır.

Yazarın gördüğü en yaygın iki neden şunlardır:

1. İkincil Solunum Kaslarının Aşırı Kullanımı: Diyaframın birincil solunum kası olarak işini yapmaması durumunda, skalen kasları ikincil solunum kasları olarak devreye girer. Bu aşırı kullanım, kaslarda gerginlik yaratarak brakiyal pleksusu sıkıştırabilir.

2. Boyun Kaslarını Zorlamak: Çok efor gerektiren duruşlarda farkında olmadan boyun kaslarını sıkmak. Özellikle Chaturanga ve kol dengeleri, boyun kaslarını aşırı kullanıp zorlayabileceğiniz yerlerdir. Bu tekrarlayan stres, skalenler dahil boyun kaslarında gerginliğe yol açar.

Ne Yapabiliriz?

Yoga yardımcı olabilir mi? Belki. Bireysel duruma bağlıdır.

• Hedef: Yoga, boyun kaslarındaki (özellikle skalenler ve pektoralis minör) uzunluğu korumaya yardımcı olarak torasik çıkışta alan sağlayabilir.

• Duruşlar: Yukarı Bakan Köpek (Upward Facing Dog) gibi duruşlar boynun önünü uzatmak için fırsattır. Ayrıca, skalenleri kısaltıp sıkılaştırabilecek diğer duruşlarda boynunuzla ne yaptığınıza dikkat edin.

Sonuç

Torasik çıkış sendromu; boyun, omuz, kol ve elde ağrı, uyuşma veya karıncalanma yaşamanızın nedenlerinden sadece biridir. Eğer bu yapıların sıkıştığını düşünüyorsanız bir tıp uzmanına görünmelisiniz. Diğer herkes için, boyun ve omuz kaslarının açıklığını koruyan duruşları pratiğinize dahil etmek genel sağlık için faydalı olacaktır.