Ense kökünden başlayarak başın arka bölümüne doğru yayılan, ani ve şok benzeri ağrılarla kendini gösteren sinir kaynaklı bir baş ağrısı türüdür.
Tanım: Başın arka bölümünün duyusunu sağlayan oksipital sinirlerin iltihaplanması veya sıkışması sonucu oluşan keskin, elektrik çarpması tarzında ağrı.
Karakteri: Ağrı sürekli bir sızıdan ziyade, ani ve şok edici ataklar halindedir. Genellikle boyun hareketleri ile tetiklenebilir.
Klinik Not: Çoğu zaman migren veya gerilim tipi baş ağrısı ile karıştırılır; doğru tanı için nörolojik muayene ve görüntüleme gerekebilir.
Yapısal Sorunlar: Üst boyun omurlarında (C2–C3) kireçlenme, disk fıtığı, sinir köküne baskı yapan dejeneratif değişiklikler.
Travma & Gerginlik: Boyun bölgesine alınan darbeler, uzun süreli yanlış duruş (postür bozukluğu), kronik kas spazmları.
Sistemik Faktörler: Diyabet, gut hastalığı, damar iltihapları.
Modern Yaşam Riski: Uzun süreli masa başı çalışma, telefon/tablet kullanımı, “text neck” (ekran karşısında öne eğilme).
Ense kökünden yayılan ani ağrı
Elektrik çarpması hissi
Saç tararken veya dokunurken hassasiyet
Göz arkasına vuran ağrı
Boyun hareketleriyle tetiklenme
Ek Not: Bazı hastalarda bulantı, ışığa hassasiyet gibi migren benzeri semptomlar eşlik edebilir.
Konum
Oksipital Nevralji: Ense kökü ve baş arkası
Migren: Genellikle başın tek tarafı / şakak
Ağrı Tipi
Oksipital Nevralji: Batıcı, şok benzeri, elektrik tarzında
Migren: Zonklayıcı, baskı tarzında
Süre
Oksipital Nevralji: Saniyeler süren sık ataklar
Migren: Saatler veya günler sürebilir
Tetikleyici
Oksipital Nevralji: Boyun hareketi, dokunma
Migren: Işık, ses, koku, stres
💊 İlaç Tedavisi: Kas gevşetici, nöropatik ağrı ilaçları.
💉 Enjeksiyonlar: Sinir blokajı (lokal anestezik + steroid).
🧘 Fizik Tedavi: Manuel terapi, postür düzeltme egzersizleri, germe teknikleri.
🔬 Radyofrekans Ablasyonu: İnatçı ve kronik vakalarda sinir uçlarının kontrollü yakılması.
Ek Not: Tedavi kişiye özel planlanır; konservatif yöntemler genellikle ilk basamak olarak tercih edilir.
Sık görülür mü?
Nadir bir durumdur; ancak kronik baş ağrısı olanlarda sinir tutulumu gözden kaçabilir.
Tehlikeli midir?
Hayır, yaşamı tehdit etmez; fakat tedavi edilmezse yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürür.
Kendiliğinden geçer mi?
Hafif kas spazmına bağlıysa geçebilir; ancak sinir hasarı varsa tıbbi tedavi şarttır.
Egzersiz faydalı mı?
Evet, özellikle boyun ve sırt kaslarını güçlendiren postür egzersizleri semptomları azaltabilir.
Hasta Profili: 35 yaşında, masa başında çalışan bir yazılım mühendisi.
Şikayet: Son 6 aydır ense kökünden başlayan, elektrik çarpması tarzında kısa süreli ağrılar. Saçını tararken ve uzun süre bilgisayar başında kaldığında tetikleniyor.
Muayene Bulguları: Boyun ekstansiyonunda ağrı artışı, suboksipital kaslarda hassasiyet.
Tanı: Oksipital nevralji.
Tedavi Planı:
Postür düzeltme egzersizleri (ergonomik oturma, boyun germe)
Manuel terapi ile kas spazmının çözülmesi
Gerekli durumlarda sinir blokajı enjeksiyonu
Sonuç: 8 haftalık fizik tedavi ve egzersiz programı sonrası ağrı atakları %70 oranında azaldı, yaşam kalitesi belirgin şekilde düzeldi.